İşverenlerin çalışanlarını sigortalı olarak Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirmesi kanuni bir zorunluluktur. Sigorta girişi yapılmayan çalışanlar ise ciddi hak kayıpları yaşar ve işveren açısından ağır hukuki sonuçlar doğar. Sigorta girişinin yapılmaması hem çalışanı hem de işvereni etkileyen önemli bir konudur ve çalışma hayatında oldukça sık rastlanır.
Sigorta Girişi Nedir ve Neden Zorunludur?
Sigorta girişi, işverenin çalışanı işe başladığı tarihten itibaren SGK’ya bildirmesi işlemidir. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre, çalışanların sigorta girişlerinin işbaşı tarihinden önce yapılması zorunludur.
Sigorta girişinin yapılması şu nedenlerle önemlidir:
- Çalışanın sosyal güvenlik haklarından faydalanması,
- İşçinin sağlık, emeklilik, iş kazası ve meslek hastalığı gibi durumlarda güvence altında olması,
- İşverenin kanuni yükümlülüklerini yerine getirmesi.
Sigorta Girişinin Yapılmamasının Çalışan Açısından Sonuçları
Sigorta girişinin yapılmaması durumunda çalışan açısından ortaya çıkan olumsuz sonuçlar şunlardır:
- Emeklilik için gerekli prim gün sayısı eksik kalır ve emeklilik yaşı gecikir.
- Sağlık hizmetlerinden yararlanamaz veya sağlık giderlerini kendisi karşılamak zorunda kalır.
- İş kazası ve meslek hastalığı durumunda gerekli tazminat ve ödeneklerden yararlanamaz.
- İşten ayrılırken kıdem ve ihbar tazminatı gibi haklarını kullanmakta güçlük çeker.
Sigorta Girişinin Yapılmamasının İşveren Açısından Sonuçları
İşverenlerin sigorta girişini yapmaması ağır hukuki ve mali yaptırımlarla karşılaşmalarına neden olur. İşverenlerin karşılaşacağı sonuçlar şunlardır:
- İdari para cezaları,
- SGK tarafından geriye dönük primlerin gecikme faiziyle tahsil edilmesi,
- Teşvik ve indirimlerden yararlanma hakkının kaybedilmesi,
- İşçinin dava açarak sigorta başlangıcının geriye dönük olarak tespit edilmesini talep etmesi durumunda oluşacak mahkeme masrafları.
Sigorta Girişi Yapılmayan Çalışan Ne Yapmalıdır?
Sigorta girişinin yapılmadığını öğrenen çalışan aşağıdaki adımları takip edebilir:
- SGK’ya şikâyette bulunarak işverenin denetlenmesini isteyebilir.
- İş Mahkemesine hizmet tespit davası açarak geriye dönük sigorta girişinin yapılmasını sağlayabilir.
- Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerine (İŞKUR) bildirimde bulunabilir.
Hizmet Tespit Davası Nedir?
Hizmet tespit davası, sigorta girişi yapılmayan veya primleri eksik bildirilen çalışanların işveren aleyhine açtığı davadır. Bu dava sonucunda mahkeme, çalışanın sigorta başlangıç tarihini geriye dönük olarak tespit eder ve SGK kayıtlarına işletir. Bu davalar, çalışmanın sona erdiği yılın sonundan itibaren 5 yıl içinde açılmalıdır.
İşverenlerin Karşılaşabileceği Cezalar Nelerdir?
Sigorta girişini yapmayan işverenlere SGK tarafından yüksek tutarlı idari para cezaları uygulanabilir. Ayrıca, işçinin sigortasız çalıştırıldığı dönemlere ait primler geriye dönük olarak işverenden faiziyle birlikte tahsil edilir.
Sigorta Girişinin Yapılması İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler
- İşverenlerin çalışanları işe başlamadan önce SGK’ya bildirmesi zorunludur.
- İşçiler, sigorta durumlarını düzenli olarak kontrol etmelidir.
- İş sözleşmesinde sigorta ile ilgili hükümler açıkça belirtilmelidir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigorta girişi yapılmazsa ne olur?
Çalışan sosyal güvenlik haklarından mahrum kalır, işveren ise ağır idari cezalar ve geriye dönük prim ödemeleriyle karşılaşır.
2. Sigorta girişi yapılmayan çalışan dava açabilir mi?
Evet, çalışan iş mahkemesinde hizmet tespit davası açabilir.
3. Hizmet tespit davası ne zaman açılabilir?
Çalışmanın sona erdiği yılın sonundan itibaren 5 yıl içinde açılmalıdır.
4. İşveren sigorta girişini geriye dönük yapabilir mi?
Normal şartlarda sigorta girişleri önceden bildirilmelidir. Geriye dönük giriş ancak mahkeme kararıyla mümkündür.
5. Sigortasız çalışmanın cezası nedir?
İşverene idari para cezası uygulanır ve sigorta primleri geriye dönük olarak tahsil edilir.
6. İşveren tarafından sigorta yapılmadığı nasıl öğrenilir?
Çalışanlar e-devlet üzerinden SGK hizmet dökümünü kontrol ederek öğrenebilirler.
7. Sigorta girişinin yapılmadığı SGK’ya nasıl bildirilir?
SGK İl Müdürlüklerine veya Alo 170 hattına şikâyette bulunularak bildirilir.
8. Sigorta girişi yapılmayan işçi sağlık hizmetlerinden yararlanabilir mi?
Hayır, primleri ödenmediği için sağlık hizmetlerinden yararlanamaz.
9. İşveren sigorta girişini ne zaman yapmak zorundadır?
Çalışanın işe başlamadan önce sigorta girişinin yapılması zorunludur.
10. Sigortasız çalıştırılan süreler emekliliğe sayılır mı?
Hizmet tespit davası açılarak geriye dönük sigortalılık tescil edilirse bu süreler emeklilik hesabına dahil edilir.
0 yorum